Mofeta Tylicz
Treść
Mofeta znajduje się w Tyliczu , na terenie Osady Turystycznej "Domki w lesie". Obejmuje ona wiele kręgów. Kręgi mają średnicę 1 metra, a każdy z nich posiada bardzo dużą liczbę bulgotek oraz dychawek (około 50). Ciekawostką jest to, że smak wody mineralnej z każdego kręgu jest inny.
W naturze mofeta zazwyczaj wygląda jak niewielkie, płytkie zagłębienie w terenie, z którego wydobywa się bezbarwny, bezwonny dwutlenek węgla. Na pierwszy rzut oka widać tylko kilka szczelin lub otworów w ziemi. W Tyliczu w latach 60-tych XX wieku zostały one otoczone betonowymi kręgami w celu pozyskiwania dwutlenku węgla do hodowli alg.
Czym jest mofeta?
Mofeta to naturalne ujście dwutlenku węgla (CO₂) z głębszych warstw ziemi, występujące zazwyczaj w rejonach wulkanicznych lub tektonicznych. Mofeta Tylicz uznawana jest za największą w Polsce: wyziewy wychodzą na powierzchnię w kilku miejscach, a spacer po specjalnie wyznaczonych ścieżkach pozwala skorzystać z dobroczynnych inhalacji naturalnego gazu.
Ten rodzaj chłodnego wyziewu wulkanicznego, można jeszcze zaobserwować w okolicach miejscowości Szczawnik i Złockie na terenie gminy Muszyna.
Niezwykła historia mofety
Prace nad zagospodarowaniem mofety zostały zainicjowane przez Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Tylicza w ramach Szlaku Wód Mineralnych. Podczas realizacji projektu dokonano ciekawego odkrycia. Prace miały być prowadzone wokół jednej mofety – kręgu, a okazało się , że jest ich 11 – połączonych ze sobą. W ten sposób odkryto, że historia tego miejsca jest niezwykła.
W jaki sposób wykorzystywana była tylicka mofeta?
W 1962 r. Instytut Zootechniki w Krakowie otrzymał zadanie opracowania metody produkcji biomasy glonów. Wybór miejsca był podyktowany obecnością wydajnych źródeł wody, w tym wody o wymaganej zawartości dwutlenku węgla i składzie chemicznym korzystnym dla wzrostu alg.
Utworzono nawet Zakład badań nad algami ze Stacją w Tyliczu . Do celów badawczych zbudowano liczne betonowe tarasy, na których umieszczono przeźroczyste rękawy foliowe oraz dwa zbiorniki – baseny. Cały projekt był wówczas objęty tajemnicą służbową. Dlatego też do dzisiaj nie zachowały się fotografie ośrodka hodowli alg.
W 1965 r. hodowla glonów na skalę półtechniczną została zakończona, a dalsze badania prowadzone już były tylko metodami laboratoryjnymi. Piękny teren Stacji w Tyliczu wymagał zagospodarowania i został przeznaczony na ośrodek wypoczynkowy. Wówczas betonowe kręgi zostały zasypane.
Dlaczego hodowano glony w Tyliczu?
Zainteresowanie produkcją glonów słodkowodnych zaznaczyło się w świecie w związku z lotami w kosmos – i stanowiło próbę pozyskania dodatkowego źródła składników pokarmowych dla astronautów podczas długich podróży kosmicznych. Przy okazji powstała też koncepcja wykorzystania białka, witamin i składników mineralnych z alg w żywieniu zwierząt gospodarskich.
Wysuszoną biomasę glonów z mofety w Tyliczu poddano analizom chemicznym na zawartość składników pokarmowych i stwierdzono w niej wysoką zawartość białka. Ciekawostką jest fakt, że na międzynarodowej konferencji podsumowującej badania nad glonami w Krakowie i Balicach (marzec 1966 r.) można było spotkać kanapki z odpowiednio przyrządzonymi świeżymi algami – a uczestnicy chętnie ich kosztowali.
Mofeta dzisiaj
Mofeta w Tyliczu została udostępniona turystom w październiku 2011 r. W najbliższym otoczeniu mofety można jeszcze znaleźć betonowe tarasy – „donice”, w których hodowano algi. W ramach prac zagospodarowania mofety , realizowanych z Funduszu Kropli Beskidu , zbudowano tu altankę z drewnianym pomostem, oczyszczono kręgi z wodą oraz wstawiono tablicę informacyjną z opisem historii tego miejsca.
Godziny otwarcia i cennik mofety
Dni i godziny otwarcia mofety w Tyliczu zmieniają się w ciągu sezonu, dlatego przed odwiedzeniem tej atrakcji zachęcamy do sprawdzenia aktualnych informacji na niniejszej stronie internetowej. Nie jest wymagane wykupienie biletów wstępu, zwiedzanie mofety jest bezpłatne.
Źródło: e-tylicz.pl
fot.: e-tylicz.pl